Mehter Takımının Tarihi » MEHTER TAKIMI | MEHTER TAKIMI KİRALAMA | KİRALIK MEHTER TAKIMI | MEHTERAN EKİBİ | İSTANBUL MEHTERAN | MEHTER TAKIMI FİYATLARI

Mehter Takımının Tarihi

Mehter Takımının Tarihi


Mehter Takımının Tarihi

Dünyatarihinin en eski askeri bando takımlarından birisi olan mehter nedir, neamaçla ve kim tarafından kurulmuştur? Türk tarihi ve Osmanlı açısından mehtertakımının önemi, mehterin tarihi gelişimi ve mehter hakkında merak edilenbilgileri sizler için araştırdık ve derledik. Mehter takımının tarihi ileilgili rehber niteliğindeki yazımızın devamında tüm bu konulara cevapbulabileceksiniz.

Mehter Nedir, İlk Olarak Ne Zaman Görülmüştür?

Mehter,özetle askeri ordu bandosudur. Bu bando birliği hem harp öncesinde ve harpsırasında askerlere moral ve motivasyon kazandırma amacıyla, hem de düşmanakorku salma ve maneviyatını bozma amacıyla görev almıştır. Mehter takımındakullanılan çalgıların gür sesi, yeri göğü inleten nameleri adeta tarihekazınmıştır.

Mehtertakımı ilk olarak Hun Devleti döneminde görülmüştür. Ardından yüz yıllar boyuTürk devletleri tarafından çeşitli amaçlarla, farklı ekip ve çalgı aletleriylegörevlerini yerine getirmiştir.

Günümüzdeise bu geleneği devam ettirmek ve kültürümüzü yaşatma amacıyla çeşitli etkinlikve kutlamalarda mehter takımı gösterileri gerçekleştirilmektedir. İstanbulMehteran olarak özel bir mehter takımı ekibine sahip olan firmamız, tümTürkiye genelinde faaliyetlerini sürdürmekte; profesyonel ekibi ile hizmetvermektedir.

İçeriğimizindevamında mehter takımı hakkında özet bir bilgi verdikten sonra, Osmanlı'damehter, İstanbul'un fethinde mehter, mehterin kapatılıp yeniden açılması,mehter ve batı kültürü gibi konulara değineceğiz. Öncelikle mehter takımıhakkında kısa bir giriş yapalım, ardından mehterin tarihi serüvenine gözatalım.

Mehter Takımı Hakkında Kısa Bilgi

Kelimeanlamı olarak ele alındığında, Farsça kökenli "Mihter" kelimesindengelen mehterin Türkçedeki alamı ise pek ulu, reis ve en büyük şeklindedir.  Yeniçerilerin askeri bandosu olarak geçenmehter; zurna, mehter düdüğü, davul, kurrenay, nefir, nakkare, kudüm, çevgan vezil gibi müzik aletleri icra eden kişilerin, belirli bir düzen içerisindeolması gerekir. Mehter takımından müzik aletlerinin sayısı eşit tutulmuştur vesayısına göre de mehter takımı büyüklük katları belirlenmiştir. Bu takımıyöneten kişiye mehterbaşı ağa adı verilir. Mehterbaşı, vermiş olduğu komutlarlatakımın hareketlerini ve icra edeceği marşları belirler.

Mehter Takımının Tarihi

Askeribando geleneği olan mehter terimine tarihte Orhun Kitabeleri'nde rastlanmıştır.Burada "tuğ" veya "kübürge" olarak adlandırılmıştır. OrhunKitabeleri'de mehter takımı, savaşlarda ve bazı özel günlerde Hakan için müzikicra ederdi. Daha çok hakimiyetin sembolü olarak ifade edilirdi. Ayrıca sefersonucu galip olan beylere, bir egemenlik sembolü olarak sancak, zil, tuğ vedavul gönderilirdi. Buna örnek verecek olursak; Anadolu Selçuklu Hükümdarı olanII. Gıyaseddin Mesud, kazandığı başarılara istinaden Osman Gazi'ye beylik  yetkisini bu enstrümanlar göndererekvermiştir. Gönderilmiş olan bu tuğ, ilk gösterisini "Tablo Ali-iOsman" ismiyle Osman Gazi ve silah arkadaşlarına hediye etmiş, aynızamanda bu gelişme ile Osmanlı'da mehter kültürünü başlatmıştır.

Osmanlı'da Mehter

 

Osmanlıda,Mehter birliğinin başında devletin Emiri Alem ismiyle memuriyet makamı vardı.Mehterbaşı ve mehterhane Emiri Alem’e bağlıydı. Emri Alem, Mehter gruplarınayapılacak tayinleri belirlemek, elçi kabul törenlerinde hazır olmak, sancakbeyliğine tayin edilen kimseye yeni sancak göndermek gibi görevleri takiptensorumluydu.

MehterOsmanlı döneminde günde beş kez olmak üzere, her namazdan önce nevbet vururdu(konser).  II. Mehmet zamanında yalnızikindi namazlarından önce çalınmasına karar kılındı. Mehter; kılıç alaylarında,cülus verildiğinde, zaferlerde, şehzade ve sultanların doğum ve sünnetdüğünlerinde de görevlerini icra ederdi. Barış olduğunda ise mehter yeri denenmekanda çalan bando, seferde padişahın otağının önünde nevbet vururdu. 17.yy'ın sonunda ve 18. yy'da Topkapı Sarayı'nda Demirkapı denen bölgede, ayrıcaEyüp sultan, Tophane, Galata, Kasımpaşa, Beşiktaş, Rumelihisarı, Beykoz, Kavak,Yeniköy, Üsküdar, Anadolu Hisarı gibi İstanbul'un merkezi semtlerinde; geceleriyatsı namazını takiben ve sabah namazından önce insanları uyandırma maksadıylagörev alırdı.

İstanbul'un Fethinde Mehter

Mehterdenildiğinde akla ilk gelen fetihlerden birisi şüphesiz İstanbul'unalınmasıdır. İstanbul'un fethi sırasında mehter için şu ifadelere yer verilir:Fatih  Sultan Mehmet, şafakla birliktetopçuların yanına vardı. Toplar atılırken, Okmeydanı'na bulunan binlerce ulema,hep bir ağızdan tekbir getirmeye başladı. Yüzlerce zurna ve davuldan oluşandevasa bir mehteran, orduyla birlikte, savaş meydanında bulunmaktaydı. FatihSultan Mehmet Han, surlarının önüne vardığında, en az 300 kişilik mehterbirliğinde, 70 davul, 100 zurna çalmaya başlar. Orada bulunan herkes, coşkuyla ve şevkle dolmuş şekilde surlarınyıkılmasını beklemekteydi.

İkincimehter ise Okmeydanı'nda, Haliç surlarına akın eden askerlerin coşkusunu vecesaretini arttırmaktadır. Onlarca davul ile birlikte, gök gürültüsünü anımsatankorkunç ve düşmanın içini ürperten sesler çıkarmaktadır. Hiç durmadan çalarak birlikleremoral ve coşku vermekte ve adeta topların sesini bastırmaktadır. Ardından surlaryıkılır şehir teslim alınır. Artık İstanbul fethedilmiştir. Fatih Sultan MehmetHan, atının sırtında şehre doğru yol alırken, yüzlerce kişilik mehter şarkılarıile ona eşlik eder. Zaferin hemen ardından ezan okunur ve mehteran ile nevbetvurularak kutlanır.

Mehterin Kapatılıp Yeniden Açılması

OsmanlıDevleti'nde, mehter yeniçeri birliğine bağlı bir bando grubuydu. Mehterhane,1828'de Yeniçeri Ocağı’nın dağılması ile beraber II. Mahmut tarafındankapatılmış, arından "mehterhane" yerine III. Selim tarafından "Mızıka-iHümayun" ismiyle saray bandosu kurulmuştur. Bu bando birliğinin başına iseNapolyon'un eski bando subayı olan Giuseppe Donizetti getirilmiştir. Bu süreç1914 yılına kadar devam etmiştir. Türkçülük akımının etkisiyle yeniden gündemegelen mehter, Enver Paşa’nın isteği üzerine "Mehteran-ı Hakaniye" ismiyleyeniden kurulmuştur. 1935 senesinde tekrar kaldırılan mehter, 1952 senesindeaskeri müze bünyesinde tekrar kurulmuştur.

Mehter ve Batı Kültürü

Batıkültürü - müziği, mehterin çaldığı bestelerden ve hücum marşlarındanetkilenmiştir. Batı müziğinin en önemli bestekarlarından birisi olan Mozart,Türk Marşı adlı bestesini üretirken, mehterin çaldığı ritimlerden esinlendiğiniifade etmiştir. Yine batı müzik kültürünün önemli isimlerden olan Bizert,Arieziyen isimli bestesinde mehter ritimlerinden etkilenmiştir. Ayrıca mehterinritimleri farklı onlarca batı müzik bestecisini etkilemiş ve alaturka denentarz batı müziği ile birlikte anılır olmuştur. Rusya, Fransa, Almanya, Fransave Avusturya gibi devletler, ordu bandolarında mehteri örnek almışlardır.